اوراق خزانه اسلامی اخزا چه ویژگیهایی دارد؟
اوراق خزانه اسلامی (Islamic Treasury Bills) در واقع نوعی اوراق بهادار اسلامی است که از سوی دولت جمهوری اسلامی ایران منتشر میشود.
اوراق خزانه اسلامی اخزا در انطباق با اصول و ضوابط شریعت اسلام طراحی و منتشر میشوند و بهمنظور تأمین مالی پروژههای عمومی و کاهش کسری بودجه به کار میروند و از جمله ویژگیهای اصلی این اوراق، نحوه پرداخت سود به سرمایهگذاران است.
ویژگیهای اوراق خزانه اسلامی اخزا
اوراق خزانه یکی از انواع اوراق بهادار درآمد ثابت است که توسط دولت ها منتشر میشود و شاید بتوان گفت این اوراق دارای ویژگی های زیر هستند:
این اوراق از جمله کمریسکترین اوراق بهادار محسوب میشوند، زیرا پشتوانه آنها دولت است و احتمال عدم بازپرداخت اصل و سود آنها بسیار پایین است.
این اوراق با نرخ بهره ثابتی منتشر میشوند و سود آنها نیز به صورت دورهای پرداخت میشود.
اوراق خزانه با سررسیدهای مختلف مانند ۳ ماه، ۶ ماه، ۱ سال و بیشتر منتشر میشوند.
اوراق خزانه در بازار ثانویه قابل معامله و دارای نقدشوندگی بالایی هستند.
سود اوراق خزانه در برخی کشورها معاف از پرداخت مالیات است.
پشتوانه این اوراق، آمیزهای از دارایی های واقعی و مشهود دولت است.
به جای پرداخت سود ثابت، سود این اوراق متغیر است و بر اساس بازدهی داراییهای پشتوانه تعیین میشود.
این اوراق صرفاً در بازارهای مالی اسلامی قابل معامله هستند.
انتشار و معامله این اوراق باید بطور کامل در چارچوب موازین شرعی انجام شود که با توجه ه این موضوع می توان گفت، اوراق خزانه اسلامی از جمله گزینههای مناسب برای سرمایهگذاران مسلمان محسوب می شود که به دنبال ابزارهای سرمایهگذاری در انطباق با اصول اسلامی هستند.
دلیل ریسک نداشتن اسناد خزانه اسلامی چیست؟
باید بدانید که دولت به این اوراق اولویت بالایی مانند حقوق و مزایای کارمندان خود میدهد و با عنوان بدهی ممتاز آن رامی شناسد که این موضوع حاکی از آن است که دولت اوراق خزانه اسلامی اخزا را به عنوان یکی از اولویتهای اصلی پرداخت خود در نظر میگیرد.
براین اساس وزارت خزانهداری کشور متعهد میشود تا اصل و سود این اوراق را در سررسید بپردازد.
تعهدی رسمی و قراردادی که به اعتبار امضای وزیر امور اقتصادی و دارایی صورت میگیرد و از این رو با توجه به موارد گفت و تعهداتی که دولت دارد، اوراق خزانه اسلامی ریسک عدم پرداخت (ریسک نکول) ندارند و سرمایهگذاران میتوانند با اطمینان کامل به بازگشت اصل و سود اوراق، در این نوع اسناد سرمایهگذاری کنند.
اولویت بالای دولت در پرداخت این اوراق و تعهد رسمی وزارت خزانهداری برای بازپرداخت آنها، ریسک این نوع اسناد را به حداقل میرساند و آنها را به یک گزینه سرمایهگذاری بدون ریسک تبدیل میکند.
ریسک نقد شوندگی اوراق اخزا چقدر است؟
نقد شوندگی اوراق اخزا به طور کلی بالا است، زیرا معامله این اوراق در بازار ثانویه بورس اوراق بهادار صورت می گیرد و از این رو سرمایهگذاران میتوانند آنها را به سهولت خرید و فروش کنند.
البته امکان دارد، در شرایطی مانند بحرانهای مالی یا کاهش شدید نقدینگی در بازار، نقد شوندگی این اوراق کاهش پیدا کند و در چنین شرایطی، سرمایهگذاران ممکن است با کاهش قیمت اوراق یا تأخیر در زمان فروش آنها مواجه شوند.
البته در مواردی که حجم معاملات اوراق اخزا در بازار ثانویه محدود باشد، ممکن است نقد شوندگی این اوراق نسبتاً پایین باشد.
نحوه خرید اوراق خزانه اسلامی اخزا به چه صورت است؟
اوراق اسناد خزانه اسلامی (اخزا) قابل معامله در بازار فرابورس هستند و از این رو بمنظور خرید و فروش این اوراق با قیمت روز، میتوان از طریق کارگزاریهای معتبر اقدام کرد.
برای این منظور، ابتدا باید کد بورسی خود را از طریق سامانه سجام دریافت کنید. سپس میتوانید با جستجوی نماد “اخزا” در سایت شركت مديريت فناوری بورس تهران، لیست این اوراق را مشاهده کنید.
توجه داشته باشید که ارقام نمایش داده شده در مقابل هر نماد، بیانگر تاریخ سررسید آن اوراق است.
پس از شناسایی نماد مورد نظر، میتوانید از طریق کارگزاریهای معتبر اقدام به خرید و فروش اوراق اخزا با قیمت روز آنها کنید.
براین اساس اوراق خزانه، اسنادی هستند که توسط دولت برای تأمین مالی پروژههای عمومی و کاهش کسری بودجه منتشر میشوند.
اوراقی که معمولاً دارای نرخ بهره ثابت و زمان سررسید مشخص هستند.
مراحل خرید اوراق خزانه اسلامی
دریافت کد بورسی
بمنظور خرید اوراق خزانه، متقاضی باید به یکی از کارگزاریهای معتبر بورس مراجعه کند.
توجه داشته باشید که باید مدارک شناسایی مانند کارت ملی و شناسنامه را به همراه داشته باشید.
امکان دارد، برخی کارگزاریها مدارک بیشتری مانند آدرس محل سکونت را هم درخواست کنند. تحقیق کنید و یک کارگزاری معتبر با خدمات مناسب و هزینههای کارمزد معقول انتخاب کنید. در زمان انتخاب کارگزاری، به خدمات آنلاین، مشاوره و پشتیبانی آنها توجه کنید. پس از انتخاب کارگزاری، در سایت آن ثبتنام کنید و مراحل احراز هویت را انجام دهید.
احراز هویت
پس از ارائه مدارک، مراحل احراز هویت انجام میشود و یک کد بورسی دریافت خواهید کرد که برای معاملات بورسی ضروری است.
معامله اخزا از طریق سامانههای آنلاین
پس از ثبتنام، به حساب کاربری خود در سامانه آنلاین کارگزاری وارد شوید. با محیط کاربری آشنا شوید و بخش مربوط به خرید اوراق خزانه را پیدا کنید.
بررسی اطلاعات اوراق خزانه
در این بخش، میتوانید لیست اوراق خزانه موجود را مشاهده کنید. اطلاعاتی مانند نرخ بهره، تاریخ سررسید، و شرایط فروش مجدد این اوراق را بررسی کنید. شما باید بر اساس نیازها و اهداف مالی خود، اوراق مناسب را انتخاب کنید.
صدور سفارش خرید
پس از انتخاب اوراق خزانه، به بخش ثبت سفارش بروید. در این مرحله، باید اطلاعات زیر را وارد کنید:
مبلغ سرمایهگذاری: تعیین کنید که چه مقدار از اوراق را میخواهید خریداری کنید.
تعداد اوراق: تعداد اوراق خزانهای که قصد خرید آنها را دارید، مشخص کنید.
تأکید بر جزئیات: قبل از ارسال سفارش، جزئیات و اطلاعات را به دقت بررسی کنید.
تأیید و پرداخت
پس از ثبت سفارش، باید آن را تأیید کنید. در این مرحله، کارگزاری معمولاً هزینههای مربوط به خرید اوراق را محاسبه کرده و به شما اطلاع میدهد. هزینه خرید اوراق خزانه را از طریق روشهای موجود (مانند انتقال بانکی) پرداخت کنید. پس از تأیید پرداخت، اوراق به حساب شما اضافه خواهد شد.
دریافت سود اوراق
سود دورهای: اوراق خزانه معمولاً به صورت دورهای (ماهیانه یا سهماهه) سود پرداخت میکنند. که اطلاعات مربوط به تاریخهای پرداخت و میزان سود در مشخصات اوراق درج شده است. سودها معمولا به طور خودکار به حساب بانکی شما واریز میشود.
نظارت بر سرمایهگذاری
پس از خرید، وضعیت اوراق خزانه خود را بهطور منظم بررسی کنید. که شامل مشاهده نرخ بهره، تاریخهای پرداخت سود و شرایط بازار است. اگر بخواهید قبل از تاریخ سررسید اوراق را بفروشید، میتوانید از طریق سامانه کارگزاری خود اقدام کنید.
نحوه انتشار اسناد اخزا به چه صورت است؟
توجه داشته باشید که اسناد خزانه اسلامی (اخزا) به نمایندگی از دولت توسط وزارت اقتصاد و دارایی منتشر میشوند، در واقع این فرآیند بهصورت زیر انجام میگیرد:
- ابتدا بانک اطلاعات لازم را از پیمانکاران جمعآوری میکند و هویت آنها را تأیید مینماید.
- پس از تأیید هویت پیمانکاران، لیست آنها به فرابورس ارسال میشود. این مرحله مهم است زیرا اطلاعات مربوط به پیمانکاران باید بهدقت بررسی و تأیید شود.
- حداکثر ظرف ۱۰ روز کاری، اطلاعات مربوط به اوراق در سامانه معاملات ثبت میشود. این زمان برای اطمینان از صحت اطلاعات و آمادهسازی برای عرضه اوراق ضروری است.
- اوراق اخزا بهصورت الکترونیکی صادر میشوند و در سامانههای معاملاتی بازار سرمایه به پیمانکاران ارائه میگردند. این روش بهخصوص برای تسهیل فرآیند خرید و فروش اوراق مفید است.
روشهای عرضه اولیه اوراق بهادار
عرضه اولیه اوراق بهادار در بازار اولیه فرابورس به دو روش اصلی انجام میشود:
روش اول :ثبت سفارش (بوک بیلدینگ)
در این روش، خریداران قیمتها را بهصورت نزولی ارائه میدهند. به این معنا که خریداران قیمتی را که مایل به پرداخت آن هستند، اعلام میکنند و این قیمتها از بالاترین به پایینترین ترتیب داده میشوند.
برای موفقیت در این روش، حداقل ۸۰ درصد از اوراق عرضهشده باید به فروش برسد. این شرط به اطمینان از موفقیت عرضه اولیه کمک میکند.
روش دوم: حراج
در این مدل، یک قیمت پایه برای اوراق اعلام میشود. سپس خریداران بر اساس رقابت، پیشنهادات خود را ارائه میدهند و از طریق این فرآیند به قیمت نهایی میرسند. در اینجا، نرخ سود مورد انتظار اوراق بهعنوان عامل اصلی تعیینکننده قیمت عمل میکند. این نرخ تأثیر زیادی بر تصمیمگیری خریداران دارد و به آنها کمک میکند تا قیمت مناسب برای خرید اوراق را تعیین کنند.