آیا هنوز باید خودرو را بعنوان کالایی مختص ثروتمندان بدانیم؟

بررسی گزارش منتشر شده از سوی مرکز آمار پیرامون مالکیت وسایل نقلیه شخصی میان دهک‌های هزینه‌ای خانوار‌ها در سال ۱۴۰۳ حاکی از تفاوت قابل توجهی در دسترسی خانوار‌ها به خودرو و موتورسیکلت است.

براین اساس تنها حدود ۵۴.۹ درصد از خانوار‌های شهری دارای خودرو شخصی و از سوی دیگر ۱۲.۵۶ درصد دارای موتورسیکلت هستند.

اگر بخواهیم از زاویه دهک‌های هزینه‌ای خانوار‌ها به آن بنگریم باید بگوییم که سهم خانوار‌های دارای خودرو با افزایش دهک رشد قابل توجهی دارد، بطوری که در دهک اول تنها ۱۳.۱ درصد خانوار‌ها دارای خودرو هستند و در مقابل در در دهک دهم این رقم به ۸۲.۸۳ درصد می‌رسد.

موضوعی که حاکی از وابستگی مستقیم مالکیت خودرو به سطح درآمد است و بر این امر تأکید دارد که خودرو بیشتر در اختیار خانوار‌های با درآمد بالاتر و هزینه‌های بالاتر قرار دارد.

اما در دهک دوم، حدود ۳۱.۲۴ درصد خانوار‌ها خودرو و ۱۰.۸۳ درصد موتورسیکلت دارند و دهک سوم به ۴۱.۷۱ درصد برای خودرو و ۱۴.۰۲ درصد برای موتورسیکلت افزایش پیدا می کند.

از سوی دیگر دهک چهارم نیز با ۴۷.۱۴ درصد خودرو و ۱۲.۷ درصد موتورسیکلت ادامه پیدا می کند و در دهک پنجم به ۵۵.۷ درصد خودرو و ۱۴.۲۷ درصد موتورسیکلت می‌رسد.

روند افزایش مالکیت خودرو در دهک‌های بالاتر ادامه دارد؛ به طوری که دهک ششم ۶۰.۰۹ درصد، دهک هفتم ۶۷.۳۶ درصد، دهک هشتم ۷۳.۰۵ درصد و دهک نهم ۷۶.۸۲ درصد خانوار‌ها دارای خودرو هستند و در مقابل سهم خانوار‌های دارای موتورسیکلت در این دهک‌ها نوسانی است و بین ۱۱ تا ۱۵.۲۸ درصد قرار دارد بدون آنکه روند مشخصی از افزایش یا کاهش با افزایش درآمد دیده شود.

اما در مورد مالکیت موتورسیکلت، الگوی متفاوتی در این روند مشاهده می‌شود.

بطوری که سهم خانوار‌های دارای موتورسیکلت در دهک‌های پایین درآمدی نسبتاً بالا است و در دهک اول ۸.۳۲ درصد و در دهک دوم ۱۰.۸۳ درصد است و در مقابل با افزایش دهک درآمدی، این سهم تغییر چندانی نمی‌کند و حتی در دهک دهم به ۱۰.۷۵ درصد کاهش می‌یابد.

این موضوع حاکی از آن است که موتورسیکلت عمدتا وسیله نقلیه‌ای است که خانوار‌های کم‌درآمد یا متوسط برای جابجایی خود انتخاب می‌کنند و نقش آن در دهک‌های بالاتر کاهش پیدا می کند چرا که خانوار‌های پردرآمد ترجیح می‌دهند خودرو شخصی داشته باشند.