جهان در استرس بحران جدید عناصر خاکی کمیاب

چین که بعنوان منبع اصلی عرضه عنصر مورد استفاده در آلیاژهای ویژه موجود در موتورها و همچنین پوشش‌های محافظ در برابر دماهای بالا شناخته می شود، در آوریل صادرات این عنصر را به همراه ۶ عنصر خاکی کمیاب دیگر به تلافی تعرفه‌های آمریکا محدود کرده است.

در پی دیدار ماه گذشته دونالد ترامپ، رئیس جمهور آمریکا و شی جین پینگ، رئیس جمهور چین، امیدهای این صنعت برای جریان مطمئن‌تر مواد حیاتی افزایش داد، اما این اختلاف هنوز به طور کامل حل نشده است.

با توجه به اینکه چین از آن زمان برخی از محدودیت‌های صادرات عناصر کمیاب خاکی را متوقف کرده است، اما کنترل‌های آوریل همچنان پابرجاست و در فقدان توافق میان آمریکا و چین، سوالاتی را در مورد دسترسی صنایع آمریکا به این منابع، مطرح می‌کند.

برخی از بازرگانان عناصر کمیاب خاکی در این راستا اظهار کرده اند که، این کنترل‌ها که صادرکنندگان را به اخذ مجوز از پکن ملزم می‌کند، خروج ایتریوم از چین را دشوار کرده است.

تاکنون مجوزهای صادر شده برای محموله‌های کوچک بوده و هنوز تاخیرهای طولانی در تحویل مواد وجود دارد و بدون شک کنترل‌های صادراتی چین سبب ایجاد مشکل در زمینه تامین ایتریوم شده که چندین ماه است ادامه دارد.

بررسی داده‌های نشریه آرگوس، حاکی از آن است که قیمت‌های اروپایی اکسید ایتریوم که برای ساخت پوشش‌های محافظ حرارتی استفاده می‌شود، از ژانویه، ۴۴۰۰ درصد رشد یافته و قیمت‌های چینی، در این دوره ۱۶ درصد افزایش یافته است.

انجمن صنایع هوافضای آمریکا نیز اعلام کرده است که ایتریوم برای پیشرفته‌ترین موتورهای جت جهان، ضروری است و با واشنگتن برای گسترش عرضه داخلی همکاری می‌کند.

دو منبع صنعتی نیز مدعی شده اند که کمبودها همچنین نگرانی عمده‌ای برای صنعت نیمه‌ رسانا هستند که از ایتریوم به عنوان پوشش محافظ و عایق استفاده می‌کند. یکی از آنها شدت کمبود را ۹ از ۱۰ توصیف کرد.

ریچارد تورستون، مدیرعامل شرکت گریت لیکس سمیکونداکتور در این راستا اظهار کرده است که کمبود ایتریوم زمان تولید را طولانی‌تر می‌کند، هزینه‌ها را افزایش می‌دهد و تجهیزات را ناکارآمدتر می‌کند، اگرچه توقف فوری امکان پذیر نیست. وی افزود که مشکلات احتمالا برای تولیدکنندگان بزرگتر، بدتر خواهد بود.

پوشش‌های ایتریوم علاوه بر موتورهای هواپیما و نیمه‌رساناها، در نیروگاه‌های گازی برای محافظت از پره‌های توربین در برابر دماهای بالا استفاده می‌شوند.

بررسی داده‌های گمرکی تا سپتامبر نیز حاکی از آن است که صادرات ایتریوم چین به آمریکا از اوایل سال میلادی جاری شروع به کاهش کرد و پس از کنترل‌های آوریل، به طور کامل متوقف شد.

یکی از بازرگان ایتریوم، نیز گفته است که صادرات این ماده به سایر نقاط جهان در همین مدت حدود ۳۰ درصد کاهش یافته، اما بعید است که عرضه به آمریکا، جریان یابد زیرا شرکت‌ها یا تاجران نگرانند که چین در اقدامی تلافی‌جویانه محموله‌های خود را محدود کند.

یک بازرگان عناصر خاکی کمیاب نیز مدعی شده است که ذخایر آنها از ۲۰۰ تن، به پنج تن کاهش یافت. دیگری گفت که موجودی آنها تمام شده است.

سازمان زمین‌شناسی آمریکا در گزارشی در ژانویه اعلام کرد که آمریکا تمام ایتریم مورد نیاز خود را وارد می‌کند که ۹۳ درصد آن مستقیما از چین می‌آید و مابقی از موادی ساخته می‌شود که ابتدا در چین فرآوری شده‌اند.