پشت پرده انباشت طلا توسط بانکهای مرکزی
دور شدن از دلار، «دلارداییشدن» و ساخت نظم ارزی جایگزین از جمله دلایل انباشت طلا توسط بانکهای مرکزی است.
بانکهای مرکزی جهان اقدام به خرید بیسابقه طلا کرده اند.
اقدامی که پس از بحران 2008 آغاز شده است و چین در صدر این حرکت قرار دارد.
اما اگر بخواهیم به علل انباشت طلا توسط بانکهای مرکزی بپردازیم می توانیم موارد زیر را عنوان کنیم:
- ریسک بازده و بحران 2008
بحران مالی سال 2008 حاصل ریسک نرخ بهره بسیار پایین و همچنین فروپاشی اعتماد به سازوکارهای بانکی بود.
بسیاری از بانکهای مرکزی در آن مقطع، ذخایر طلا را کاهش داده بودند و به ذخایر دلاری تکیه میکردند. اما پس از بحران، مسیر معکوس شد.
- جنگ روسیه – اوکراین (از 2022) و تورم ناشی از آن
پس از حمله روسیه به اوکراین، غرب و بهویژه ایالات متحده و اتحادیه اروپا تحریمهایی را علیه روسیه به اجرا گذاشتند که شامل مسدودسازی ذخایر ارزی شد.
این رویداد نوعی زنگ هشدار برای بانکهای مرکزی محسوب می شد و طبق گزارشها، این معضل سبب شد تا کشورها به این نتیجه برسند که «ذخائر ارزی دلاری» نه لزوماً امنترین گزینه است.
- افزایش نرخ بهره و کاهش جذابیت دلار
زمانی که نرخ بهره واقعی بالا میرود، داراییهای بدون بازده (مثل طلا) امکان دارد جذابیت خود را از دست بدهند؛ اما در عین حال، وقتی اقتصاد با تورم و نوسان شدید روبروست، طلا به عنوان «پناهگاه» خود را نشان میدهد.
بانکهای مرکزی با توجه به چشمانداز تورم و ریسک نظام مالی، طلا را وارد سبد ذخایر خود کردهاند.
طبق گزارش شورای جهانی طلا، بانکهای مرکزی در هر یک از سهسال اخیر بیش از 1000 تن طلا خریداری کردهاند، در حالی که متوسط دهه پیشین بین 400 تا 500 تن بوده است.
- دور شدن از دلار، «دلارداییشدن» و ساخت نظم ارزی جایگزین
در کنار عوامل اقتصادی، انگیزه سیاسی – راهبردی نیز مطرح است: کاهش وابستگی به ذخایر دلاری.
برخی کشورها – به ویژه در شرق جهان – همزمان با افزایش طلا، به دنبال کاهش سهم دلار در ذخایر ارزی خود هستند.