بارورسازی ابرها چقدر به افزایش بارشها کمک می کند؟
نهادهای علمی در خصوص اثرات بارورسازی ابرها صراحتاً اعلام کرده اند که اثرات این فناوری اگر رخ دهد، در مقیاس محدود و مشروط است.
همانطور که می دانید بارورسازی ابرها (Cloud Seeding) در واقع یک روش تغییر مصنوعی آبوهوا است که با استفاده از واردکردن (پرتاب) مواد شیمیایی یا ذرات خاص به درون ابرها، احتمال بارش باران یا برف را افزایش میدهند.
ذراتی مانند یدید نقره (AgI)، کلرید سدیم (نمک طعام)، دیاکسید کربن جامد (یخ خشک) و یا گاهی آب نمک به صورت ذرات ریز توسط هواپیما یا موشک به داخل ابرهای مستعد بارش پاشیده میشوند.
در واقع این ذرات بهعنوان هسته میعان یا یخ عمل میکنند و باعث میشوند بخار آب موجود در ابرها سریعتر متراکم شود و به شکل باران یا برف فرو بریزد.
با آنکه افزایش بارش در مناطق خشک و کمآب و کاهش خشکسالی از اهداف بارورسازی ابرهاست اما عدم قطعیت بالا و تأثیر محدود این اقدام، آن را در زمره اقدامات مهم در زمینه کاهش خشکسالیها قرار نداده است.
عیسی، بزرگزاده، سخنگوی صنعت آب در اظهاراتی ضمن اشاره به ورود ایران به ششمین سال خشک متوالی، گفت: طبق ادبیات علمی موجود و تجربیات جهانی، پیشبینی میشود بارورسازی ابرها بتواند بین 5 تا 15 درصد افزایش بارش را در مناطق تحت پوشش به همراه داشته باشد؛ مناطق انتخابشده برای اجرای این طرح شامل بالادست سدهای تهران، زایندهرود، تبریز و سایر مناطق پرتنش آبی است. گروههای اجرایی تجهیز شدهاند و همکاران ما با پایش مداوم شرایط اقلیمی، در زمان مناسب عملیات را انجام خواهند داد.
وی افزود: بارورسازی تنها در شرایطی امکانپذیر است که ابرهای مستعد در منطقه وجود داشته باشند؛ به همین دلیل، این اقدام وابسته به زمان و شرایط جوی است. در صورت فراهم بودن ابرهای مناسب، عملیات بارورسازی با تکنیکهای علمی شدت بارش را افزایش میدهد.
بزرگزاده ادامه داد: در برنامهریزی منابع آب شرب، بارورسازی ابرها بهعنوان منبع مطمئن لحاظ نمیشود، چرا که تأمین آب شرب باید با احتمال تحقق بالای 97 درصد تضمین شود. بنابراین، منابع آبی مورد نیاز برای شرب از منابع مطمئن تأمین میشود و اگر بارورسازی منجر به افزایش ذخایر سدها شود، این موضوع به نفع کشور خواهد بود و از آن بهرهبرداری میکنیم.
وی همچنین تاکید کرد: اگرچه نمیتوان تنها به بارورسازی ابرها برای حل مشکلات کمآبی اتکا کرد، اما این اقدام میتواند بهعنوان یک راهکار تکمیلی در کنار سایر برنامهها به بهبود وضعیت منابع آبی کشور کمک کند.
گفتنی است، هیچ حسابی روی بارورسازی ابرها و از این رو نتایج آن برای افزایش ظرفیت تأمین آب شرب کشور نشده و اگر از محل اقدامات آن در پاییز و زمستان سال جاری، آورد بیشتری در حد 5 تا خوشبینانه 15 درصد حاصل شود، میتواند بههمین اندازه محدود، در میزان بارشهای همان منطقه مورد هدف اثرگذار باشد.
نهادهای علمی چون NOAA نیز در خصوص اثرات بارورسازی ابرها صراحتاً اعلام کرده اند که اثرات این فناوری اگر رخ دهد، در مقیاس محدود و مشروط است.