پول کارت‌خوان‌ها دقیقا کجا می‌رود؟

بررسی گزارش منتشر شده از سوی شاپرک از سهم بانک‌های صادرکننده از تعداد کارت‌های بانکی تراکنش‌دار در شبکه شاپرک طی یک ماه اخیر حاکی از آن است که، بانک ملی ایران با سهم ۲۰.۹ درصدی، بانک ملت با ۱۰.۳ درصدی و بانک صادرات ایران با ۹.۵ درصدی سه بازیگر اصلی این بازار محسوب می‌شوند.

براین اساس مجموعا این 3 بانک نزدیک به 41 درصد این سهم کل بانک با کارت‌های بانکی تراکنش‌دار را تشکیل می‌دهند؛ یعنی بیش از دو پنجم کارت‌های بانکی تراکنش‌دار کشور توسط این سه بانک صادر شده‌اند و این موضوع به معنای آن است که بانک‌های بزرگ با شبکه گسترده شعب و ارتباط با نهاد‌های دولتی در حوزه پرداخت الکترونیک توانسته‌اند سهم بیشتری را کسب کنند.

بانک سامان با سهم ۵.۵ درصدی تنها بانک‌های خصوصی است که در حوزه پرداخت الکترونیک در کنار بانک‌های دولتی و شبه دولتی قرار دارد و نزدیک به 17 درصد از سهم این بازار متعلق به بانک‌های کوچک و خصوصی است.

در مردادماه سه بانک ملت، ملی و سپه به عنوان 3 بانک دولتی 40 درصد از کل تعداد تراکنش‌های پرداخت الکترونیک را به خود اختصاص داده‌اند.

 بانک ملت با سهم ۱۶.۳ درصدی از تعداد کل تراکنش‌ها، در جایگاه نخست ایستاده است و بیشترین تعداد تراکنش‌های پرداخت الکترونیک در یک ماه اخیر در بستر این بانک صورت گرفته است و پس از آن، بانک سپه با ۱۳.۷ درصد و بانک ملی ایران با ۱۰.۴ درصد در رتبه‌های دوم و سوم قرار دارند. در مقابل، بانک قرض‌الحسنه رسالت با سهم ۳.۵ درصدی، کمترین حضور را در تراکنش‌های پرداخت الکترونیک در مردادماه امسال داشته و پس از آن، بانک تجارت با ۴.۸ درصد و بانک رفاه کارگران با ۴.۹ درصد در انتهای جدول قرار گرفته‌اند. نکته‌ای که به چشم می‌خورد اینجاست که بخش سایر، سهم قابل توجهی در این مقایسه داشته که حدود 20 درصد است و نمایانگر این است که مجموعه‌ای از بانک‌های کوچک و مؤسسات مالی نیز نقش فعالی در شبکه پرداخت کشور ایفا کرده‌اند.

داده‌های بالا مربوط به تعداد تراکنش‌ها بود. 

اما در اینجا لازم است سهم بانک‌ها از مبلغ تراکنش‌ها نیز بررسی شود، چراکه برخی از تراکنش‌ها جزء تراکنش‌های خرد و ناچیز هستند و برخی تراکنش‌ها اعداد بزرگی را به خود اختصاص می‌دهند.

طبق گزارش رسمی شاپرک در مردادماه سال ۱۴۰۴، بانک ملت با سهم ۱۶.۸ درصد و بانک ملی ایران با ۱۶.۵ درصد در صدر مبلغ تراکنش‌های انجام شده در شبکه شاپرک طی یک ماه اخیر قرار گرفته‌اند.

اما در این میان نکته جالب توجه این جاست که سهم مجموع بانک‌های «سایر» نزدیک به 21 درصد بوده که نشان می‌دهد عمده مبلغ تراکنش شده در مردادماه در بستر بانک‌های خصوصی و کوچک‌تر صورت گرفته است.

به طور کلی در مجموع بیش از ۵۴ درصد از کل مبلغ تراکنش‌های شبکه پرداخت کشور در مردادماه سال جاری در بستر این 3 بانک به عنوان بازیگران اصلی انجام شده است. در رتبه‌های بعدی این مقایسه، بانک صادرات ایران با سهمی ۹.۹ درصد، بانک رفاه کارگران با ۷.۴ درصد و بانک تجارت با ۶.۶ درصد قرار دارند. بانک‌های کشاورزی، مهر ایران، سامان و سپه نیز هرکدام بین ۵ تا ۶ درصد از مبلغ تراکنش‌های ماه گذشته را به خود اختصاص داده‌اند.