نسبت ارزش کالاهای صادراتی ایران به کالاهای وارداتی چقدر است؟
ارزش هر تن کالای صادراتی ایران افت مداوم داشته است و از این رو ارزش کالاهای صادراتی ایران یک پنجم کالاهای وارداتی است.
طبق گزارش مرکز پژوهشهای مجلس شورای اسلامی ارزش هر تن کالای صادراتی ایران افت مداوم داشته است، بطوری که در سال ۱۴۰۲، میانگین قیمت هر تن کالای صادراتی حدود ۳۶۲ دلار و هر تن کالای وارداتی ۱۶۸۹ دلار بوده است.
این نسبت در سال ۱۴۰۳ به حدود ۰.۲ رسیده است، به این معنا که ارزش کالاهای صادراتی ایران تنها یکپنجم ارزش کالاهای وارداتی است.
این کاهش نشاندهنده ضعف در تولید کالاهای با ارزش افزوده بالا و ادامه تمرکز صادرات بر مواد خام و اولیه است.
در سال ۱۴۰۲، سه کشور امارات، چین و ترکیه بیش از ۷۰ درصد واردات ایران را تأمین کردهاند و همین تمرکز در بخش صادرات نیز دیده میشود. چین، عراق و امارات در صدر کشورهای واردکننده کالا از ایران قرار دارند.
این تمرکز به معنای آسیبپذیری بالا در برابر شوکهای سیاسی، اقتصادی یا تجاری کشورهای مذکور استدر سال ۱۴۰۳، تنها 22 کشور وارداتی بیش از ۱۰۰ میلیون دلار از ایران داشتهاند، که نشاندهنده کاهش تنوع مقاصد صادراتی است.
در بخش صادرات، کالاهایی مانند گاز طبیعی، محصولات پتروشیمی، فولاد، و مواد معدنی بیشترین سهم را داشتهاند.
در بخش واردات، کالاهای اساسی و راهبردی همچون ذرت، طلا، گوشی تلفن همراه، ماشینآلات صنعتی، و دارو سهم عمدهای داشتهاند.
واردات ذرت از ۱.۶ میلیارد دلار در سال ۱۳۹۶ به ۳.۹ میلیارد دلار در سال ۱۴۰۲ افزایش یافته است که نشاندهنده وابستگی بالای کشور به واردات خوراک دام و طیور است.