وی در این راستا افزود: از این رو مدلی در قالب خانه‌ریز طراحی شده است که طبق آن‌ مشارکت در املاک و مولدسازی املاک، پروژه‌های مسکونی، اداری، تجاری، زیرساختی و گردشگری که افراد می‌توانند تحت آن قرارداد از امتیاز آنها بهره‌مند شوند.

خاصه‌باف تصریح کرد: در واقع خانه‌ریز نوعی فروش متری و امتیاز یک صدم یک مترمربع معادل صد سانتی‌متر مربع از یک ملک مشخص است که طبق آن هر فردی با هر توان مالی می‌تواند در پروژه‌ای به صورت خرده‌ریز امتیاز داشته‌ و مشارکت کند.

مدیرعامل سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت‌های مردمی شهرداری تهران ادامه داد: در پی اجرای این طرح، مردم سرمایه خود را نسبت به تورم بیمه می‌کنند اما از سوی دیگر نیز امتیاز آن ملک یا پروژه را دارند.

وی گفت: درواقع قیمت خانه‌ریز، معادل میانگین کل آن ملک است و در روز تحویل، قیمت مشخص می‌شود.

خاصه‌باف ادامه داد: براین اساس کل این ملک واحد به واحد کارشناسی می شود و در نهایت به مزایده گذارده خواهد شد و پس از آن در شرایط برابر اعلام می‌شود که اولویت واگذاری با افراد دارای خانه‌ریز است.

وی در این راستا تصریح کرد: گروه‌های کم‌درآمد جامعه طی سال‌های اخیر به دلیل تورم عمومی بالا و همچنین سرایت آن به بازار مسکن و عدم کفایت و رشد درآمدهای واقعی متناسب با افزایش سطح قیمت‌ها از این ناحیه دچار آسیب شده‌اند.

امکچی افزود: براین اساس می توان اینطور گفت که هم‌اکنون موضوع استیجار عمومی از جمله ضروری‌ترین مساله بازار مسکن است.

این صاحب‌نظر ارشد حوزه مسکن و شهرسازی با تاکید بر اینکه مسکن استیجار عمومی نباید به ملکی تبدیل شود، افزود: در واقع ورود دولت به حوزه استیجارعمومی به منظور تامین و عرضه واحدهای استیجاری در استطاعت برای دهک‌های پایین اقتصادی ضرورتی اجتناب‌ناپذیر است.

وی گفت: در مقطع زمانی فعلی بحران اجاره‌نشینی موضوعی است که نیازمند یک راه‌حل اساسی است و از این رو دولت و سیاست‌گذار مسکن باید به طور مستقل به این بازار ورود کند.

امکچی با اشاره به تجربه موفق استیجار عمومی در کشورها ادامه داد: باید به این موضوع توجه داشت که، بسیاری از کشورهای دنیا از سال‌ها پیش از الگوهای مسکن اجتماعی و استیجاری بمنظور حل مشکل مسکن کم‌ درآمدها بهره‌مند شده‌اند که با توجه به عرضه مسکن استیجاری متناسب با شرایط و وضعیت گروه‌های کم‌درآمد به عنوان ضرورتی اجتناب‌ناپذیر باید مورد توجه قرار گیرد.

وی تاکید کرد: در واقع اجرای این سیاست باید به صورتی باشد که واحدهای مسکونی همواره در شکل استیجار در اختیار خانوارهای نیازمند قرار گیرد و ماهیت آن از استیجاری به ملکی تغییر نکند.

وی افزود: در واقع متقاضیان همواره پروژه‌ای که در آن سرمایه‌گذاری می‌کنند را با سایر گزینه‌ها مقایسه می‌کنند که برای آن ها مهم است که پروژه از نظر دسترسی، فاصله از مرکز شهر و امکان سکونت، جذاب باشد.

مسعودی ادامه داد: در واقع بخش قابل توجهی از انصراف‌ها مربوط به پروژه‌هایی است که در سایت‌های نامناسب جانمایی شده‌اند؛ پروژه‌هایی که فاصله زیادی از شهر داشته، دسترسی دشواری دارند و در نتیجه برای متقاضی ارزشمند نیستند.

مشاور معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی با بیان اینکه عمده متقاضیان طرح‌های حمایتی مسکن از دهک‌های کم‌برخوردار هستند و تأمین مالی برای این گروه‌ها بسیار دشوار است، تصریح کرد: براین اساس افزایش سقف تسهیلات نیز تا جایی امکان‌پذیر است، چراکه بازپرداخت اقساط بالا، خود به یک چالش جدی تبدیل می‌شود. به‌عنوان مثال، بازپرداخت اقساط ماهانه ۱۷ تا ۱۸ میلیون تومانی برای بسیاری از این خانوارها عملاً امکان‌پذیر نیست.

وی یادآور شد: بخش عمده‌ای از تأمین مالی این گروه‌ها توسط دولت انجام خواهد شد و ما خود را مکلف می‌دانیم که این خانوارها را خانه‌دار کنیم. بر اساس اصل ۳۱ قانون اساسی، تأمین مسکن برای اقشار کم‌برخوردار در اولویت قرار دارد و تأکید رئیس‌جمهور و وزیر راه و شهرسازی نیز بر تحقق همین هدف است.

مسعودی با اشاره به غیرقانونی بودن واگذاری امتیاز مسکن گفت: چه به‌صورت رسمی و چه غیررسمی، واگذاری امتیاز پروژه‌ها اقدامی غیرقانونی است و از متقاضیان می‌خواهیم به‌ویژه در دهک‌های یک تا چهار، به هیچ عنوان امتیاز خود را واگذار نکنند.

مشاور معاونت مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی ضمن اشاره به آخرین وضعیت تسهیلات ودیعه مسکن از ابتدای ۱۶ اردیبهشت سال‌ 1404، تصریح کرد: براین اساس تاکنون بالغ بر ۵۸ هزار میلیارد تومان تسهیلات ودیعه مسکن پرداخت شده است که رقم قابل توجهی محسوب می‌شود و در مقایسه با تسهیلات پرداختی در قالب طرح نهضت ملی مسکن، عملکرد مناسبی را نشان می‌دهد. این تسهیلات با دوره بازپرداخت پنج‌ساله، نرخ سود ۲۳ درصد و بدون نیاز به سپرده‌گذاری در بانک‌ها به متقاضیان پرداخت می‌شود.

وی ادامه داد: در حال حاضر، حدودا ۸۲۱ هزار نفر که واجد شرایط دریافت تسهیلات ودیعه مسکن هستند، در صف معرفی به بانک‌ها قرار دارند و از این تعداد، تاکنون حدود ۳۰۵ هزار نفر موفق به دریافت تسهیلات شده‌اند و آثار این پرداخت‌ها را تجربه کرده‌اند.

مسعودی در ادامه با اشاره به افزایش سقف منابع این تسهیلات، گفت: از اردیبهشت‌ماه و با توجه به نزدیک شدن به سقف قبلی ۸۰ هزار میلیارد تومانی، در نوزدهمین جلسه شورای عالی مسکن، سقف جدیدی برای تسهیلات ودیعه مسکن در نظر گرفته شد و این رقم به ۲۰۰ هزار میلیارد تومان افزایش یافت. همچنین سقف تسهیلات انفرادی نیز در این مصوبه افزایش پیدا کرد.

وی ضمن اشاره به میزان بودجه تخصصی ۱۴۰۵ به پروژه‌های مسکن حمایتی بیان کرد: در بودجه سال ۱۴۰۵، تأمین مالی پروژه‌های نهضت ملی مسکن همچنان مبتنی بر تسهیلات بانکی و آورده متقاضیان است و ردیف مستقلی خارج از این دو منبع پیش‌بینی نشده است.  

وی تصریح کرد: از سوی دیگر بمنظور جلوگیری از ورود سودجویان نیز امکان خرید حداکثر یک واحد مسکونی در طرح خانه‌ریز وجود دارد.

خاصه‌باف ادامه داد: در واقع عامه مردم از هر جای کشور این امکان را دارند که در طرح خانه‌ریز شرکت کنند اما پروژه‌ها به طور قطع در تهران اجرا می‌شود.

وی افزود: سازمان املاک به عنوان متولی و سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت‌های مردمی شهرداری تهران مسئول مولدسازی املاک است و با توجه به این موضوع قرار است تا این طرح را به هتل‌ها، مراکز تجاری و اداری سوق دهیم به عنوان نمونه با ورود در مدل تجاری به یک درآمد پایدار برای فرد تبدیل خواهد شد.

مدیرعامل سازمان سرمایه‌گذاری و مشارکت‌های مردمی شهرداری تهران ادامه داد: باید به این موضوع اشاره داشت که تلاش بر طراحی مدل شبیه خانه‌ریز است به عنوان خانه‌ریز- اجاره مطرح شده تا فرد از محل اجاره آن نیز بهره ببرد.

وی ادامه داد: گسترش این طرح به موضوعات گردشگری و هتل‌سازی از دیگر برنامه‌هاست تا مردم در این موضوعات نیز سرمایه‌گذاری‌ داشته باشند.

وی در این راستا تصریح کرد: در تلاشیم تا پایان سال ۷۰ هزار واحد دیگر نیز تکمیل و تحویل شود، البته با وجود همه مشکلات در تلاشیم تا تکمیل و تحویل این واحدها، با انجام آماده سازی‌ها و خدمات لازم صورت پذیرد.

صادق گفت: بخش اعظم تکمیل این واحدها در مناطقی است که زمین‌های دولت و وزارت راه و شهرسازی وجود دارد و با انجام تهاتر این مهم را ممکن می‌سازیم.

وزیر راه و شهرسازی ادامه‌داد: در خصوص ثبت نام جدید نهضت ملی مسکن، بررسی‌هایی در وزارت راه و شهرسازی داشتیم و به استانداران نیز ابلاغ کردیم تا در شهرهایی که اکثراً کوچک و متوسط هستند، بعضاً زمین‌های آماده واگذاری به مردم وجود داشته و تقاضای لازم نیز موجود است؛ در این راستا در حال تسهیل امور برای تقدیم زمین به مردم هستیم.

از ابتدای دولت چهاردهم تا دو روز قبل یعنی 15 دیماه 1404 نیز 105 هزار و 45 واحد مساکن حمایتی دولت به مرحله اتمام نازک کاری رسیده است.

این عملکرد حاکی از آن که طی دولت چهاردهم، اتمام نازک کاری واحدهای نهضت ملی مسکن (طرح مسکن ملی) 275 درصد رشد داشته است.

وی گفت: طی این مدت بانک مسکن قرارداد جدیدی را امضا نکرده است و بنوعی تنها حدود پنج تا شش هزار واحد مربوط به پروژه‌های مسکن مهر که به نهضت ملی مسکن تبدیل شده بودند و زمین آن‌ها در رهن بانک قرار داشت، به ناچار تأمین مالی شد.

مسعودی ادامه داد: طی این بازه زمانی بانک ملی نیز تا 20 دی‌ماه 1403 عملاً قرارداد جدیدی در حوزه مسکن منعقد نکرد تا اینکه با ورود جدی‌تر بانک مرکزی، سهمیه جدیدی برای بانک ملی و 14 بانک دیگر ابلاغ شد.

وی تاکید کرد: طبق این ابلاغیه قرار بود تا پایان سال حدود 400 هزار قرارداد منعقد شود که این هدف به‌طور کامل محقق نشد.

مشاور معاون وزیر راه و شهرسازی گفت: با این حال در این مقطع اتفاق مهمی رقم خورد و بخش عمده‌ای از پروژه‌ها به‌ویژه پروژه‌های انبوه‌سازی، از طریق مشارکت مدنی تأمین مالی شدند و تزریق تسهیلات بانکی موجب تسریع روند ساخت و افزایش پیشرفت فیزیکی پروژه‌ها شد.

مسعودی ادامه داد: در واقع این تحولات که در بیش از یک سال گذشته روی داده هم در حوزه صدور پروانه‌های ساختمانی و هم در بخش تسهیلات بانکی قابل مشاهده است و نشان‌دهنده عزم دولت چهاردهم برای تکمیل تعهدات خود در حوزه مسکن حمایتی و واگذاری واحدها به متقاضیان است.

دهک 9 درآمدی سهم 10.5 درصدی از کل پروژه‌ها یعنی 82 هزار و 791 واحد را دارد.

سهم دهک 7 و 8 به ترتیب 88 هزار و 96 و 85 هزار و 520 واحد نهضت ملی مسکن است. 

سهم دهک‌های 4، 5 و 6 نیز به ترتیب 98 هزار و 637 واحد، 79 هزار و 500 واحد و 87 هزار و 511 واحد است.

گفتنی است، دهک‌ 1 به‌عنوان کم‌درآمدترین قشر جامعه سهم 40 هزار و 740 واحدی را از پروژه‌های تخصیص یافته نهضت ملی مسکن دارد.

دهک  2 و 3 نیز به ترتیب سهم 74 هزار و 43 و 88 هزار و 449 واحدی دارند

وی در این راستا افزود: براین اساس تاکنون ۲۰ هزار ظرفیت به این منظور باز شده و ۶ هزار نفر نیز ثبت نام کرده‌اند و این فرایند ادامه دارد.

مسعودی با بیان اینکه این سامانه در شهرهایی باز خواهد شد که دارای دو شرط اصلی یعنی آماده‌سازی اراضی انجام شده و امکان تامین خدمات زیربنایی در آنها مصوب شده باشد، تاکید کرد: البته باید به این موضوع اشاره کرد که هر کجای دیگر کشور که برای ما مسجل شود اراضی با ملاحظات یاد شده تامین شده، سامانه را باز خواهیم کرد.

وی گفت: سامانه تم از سال ۹۸ با شروع طرح اقدام ملی مسکن آغاز به کار کرد و به ابزاری برای ثبت نام پالایش متقاضیان ثبت اراضی پروژه‌ها و مانیتورینگ روند پروژه‌ها تبدیل شد.

مشاور معاون مسکن و ساختمان وزارت راه و شهرسازی ادامه داد: در بخش پروژه های مسکن ۹۹ ساله، آمار متقاضیان از ابتدای طرح در سال ۹۸ بیش از ۶ میلیون و ۶۸۸ هزار نفر ثبت نامی بود که ۶ میلیون و ۳۱۶ هزار و ۸۱۳ نفر از آنان تعیین تکلیف شدند.

مسعودی تصریح کرد: از این تعداد، یک میلیون و ۶۰۱ هزار و ۸۰۵ نفر با دارا بودن شروط چهارگانه تایید نهایی شدند و اکنون ۸۴۸ هزار نفر متقاضی موثر داریم که آورده نقدی اولیه خود را تامین کرده یا تحت پوشش نهادهای حمایتی هستند و دولت نیز تامین مسکن آنها را با اولویت انجام می‌دهد.

وی گفت: موضوع تامین زمین با توجه به لزوم تایید در هر استان کمی زمانبر است و ما سعی کردیم از ظرفیت اراضی روستایی نیز استفاده کنیم.

شاید بتوان گفت اجاره یک سال برخی از این واحدها، با قیمت خرید چند واحد مسکونی مناسب در مناطق متوسط شهری یا حتی خرید یک خانه بزرگ متراژ در برخی مناطق مرفه‌نشین برابری می‌کند.

بررسی ها حاکی از این موضوع است که ظاهرا این واحدها بصورت عمده در مناطق شمالی تهران قرار گرفته اند و از این رو با امکانات خاصی عرضه می‌شوند که آنها را از سایر املاک بازار مسکن کاملا جدا می‌کند.

در واقع آپارتمان‌های لوکس اجاره‌ای در پایتخت بطور معمول دارای مجموعه‌ای از امکانات خاص هستند؛ امکاناتی که در اکثر موارد به هتل‌های پنج‌ستاره شبیه‌اند.

این امکانات می تواند شامل؛ استخر، سونا و جکوزی، باشگاه و سالن ورزش اختصاصی، سالن اجتماعات، روف‌گاردن، لابی‌من ۲۴ ساعته و سیستم‌های امنیتی پیشرفته از جمله ویژگی‌های رایج این ساختمان‌هاست. در برخی پروژه‌ها، امکاناتی مانند سالن بیلیارد، رستوران و کافی‌شاپ اختصاصی نیز دیده می‌شود که بسته به ساختمان و پروژه، تنوع و سطح متفاوتی دارند.